Το εξωτικό νόμισμα είναι ένα νόμισμα που δεν είναι διαδεδομένο στην αγορά ξένου συναλλάγματος. Συνήθως τα εξωτικά νομίσματα προέρχονται από τις αναπτυσσόμενες χώρες, όπως ορισμένες περιοχές της Ασίας, του Ειρηνικού, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής.

Οι συναλλαγές σε εξωτικά νομίσματα δεν είναι ιδιαίτερα εύκολες, επειδή στην αγορά δεν υπάρχει μεγάλη δραστηριότητα σε αυτά τα νομίσματα σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει με τα κύρια νομίσματα. Τα κύρια νομίσματα περιλαμβάνουν τα "πρωτεύοντα" και τα "δευτερεύοντα" νομίσματα.

Τα πρωτεύοντα νομίσματα είναι αυτά με τα οποία πραγματοποιούνται συχνότερα συναλλαγές. Αποτελούνται από το δολάριο ΗΠΑ (USD), το ευρώ (EUR), το γιεν Ιαπωνίας (JPY), τη λίρα Αγγλίας (GBP) και το Ελβετικό φράγκο (CHF). Ορισμένες φορές ανάμεσά τους συγκαταλέγεται και το δολάριο Αυστραλίας (AUD), παρόλο που συχνά θεωρείται δευτερεύον νόμισμα. Τα δευτερεύοντα νομίσματα περιλαμβάνουν επίσης το δολάριο του Καναδά (CAD) και το δολάριο της Νέας Ζηλανδίας (NZD).

Τα εξωτικά νομίσματα δεν είναι ούτε πρωτεύοντα ούτε δευτερεύοντα, παραμένουν όμως σημαντικά για την αγορά ξένου συναλλάγματος.

Οι συναλλαγές σε εξωτικά νομίσματα διαφέρουν από τις συναλλαγές σε πρωτεύοντα νομίσματα λόγω του ενδιαφέροντος που υπάρχει στην αγορά για τα εξωτικά νομίσματα. Η σχετική έλλειψη δραστηριότητας στην αγορά των εξωτικών νομισμάτων σημαίνει ότι τα νομίσματα αυτά ενδέχεται να χαρακτηρίζονται από υψηλό κόστος, αλλά και από υψηλό κίνδυνο.

Ο υψηλός δείκτης κινδύνου δημιουργεί προοπτικές για σημαντικά κέρδη. Ωστόσο, η αγορά εξωτικών νομισμάτων δεν είναι εύκολο να κατανοηθεί πλήρως. Δεν είναι ασφαλής, επειδή το πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον στις αναπτυσσόμενες χώρες ενδέχεται να αλλάξει απροειδοποίητα και συνεπώς να προκαλέσει αύξηση ή πτώση της αξίας του νομίσματος της χώρας.

Τα εξωτικά νομίσματα χαρακτηρίζονται από ισοτιμίες με μεγαλύτερα spreads (ανοίγματα) σε σχέση με τα πρωτεύοντα νομίσματα. Είναι, επομένως, σημαντικό οι συναλλαγές σε αυτά να πραγματοποιούνται με μεγάλη προσοχή και να λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο spread στον υπολογισμό του ενδεχόμενου κέρδους. Το spread (άνοιγμα) αποτελεί τη διαφορά ανάμεσα στο ποσό που ο διαμορφωτής αγοράς δαπανά αγοράζοντας από έναν επενδυτή, και στο ποσό που εισπράττει πουλώντας σε έναν επενδυτή.

Οι συναλλαγές στα περισσότερα νομίσματα πραγματοποιούνται σε ένα ζεύγος νομισμάτων έναντι του δολαρίου ΗΠΑ. Οποιαδήποτε ισοτιμία που δεν εκφράζεται σε συσχετισμό με το δολάριο ΗΠΑ ονομάζεται "σταυρωτή ισοτιμία". Για παράδειγμα GBP/JPY (λίρα Αγγλίας/γιεν Ιαπωνίας).

Η ισοτιμία προκύπτει από τον υπολογισμό της αξίας της λίρας Αγγλίας έναντι του δολαρίου ΗΠΑ, και έπειτα από τον υπολογισμό της αξίας του γιεν Ιαπωνίας πάλι έναντι του δολαρίου ΗΠΑ.

Το αποτέλεσμα των υπολογισμών αυτών ονομάζεται σταυρωτή ισοτιμία:

GBP/USD = 1,7464
USD/JPY = 112,29
Συνεπώς η σταυρωτή ισοτιμία είναι: GBP/JPY = 1,7464 x 112,29 = 196,10
Αυτό συνεπάγεται ότι μια λίρα Αγγλίας αξίζει 196,10 γιεν Ιαπωνίας.

Υπάρχουν εκατοντάδες σταυρωτές ισοτιμίες που περιλαμβάνουν ζεύγη εξωτικών νομισμάτων, αλλά συνήθως χαρακτηρίζονται από χαμηλή ρευστότητα και η πώλησή τους ενδέχεται να είναι δυσκολότερη. Για τη λίστα των διαθέσιμων ζευγών νομισμάτων, ανατρέξτε στον σύνδεσμο πίνακας σταυρωτών ισοτιμιών.